དཔྱིད་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱི་འཁྲབ་གཞས་ (Frühlingsstimmen Walzer, Op. 410) སྐོར་གྱི་ཞིབ་འཇུག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས།

༡. མདོར་བསྡུའི་གནད་བསྡུ (Executive Summary)

• འདི་ནི་ཨོ་སི་ཁྲི་ཡའི་རོལ་དབྱངས་མཁས་ཅན་ཇོ་ཧན་སྟྲོས་སི་གཉིས་པས་ (Johann Strauss II) བརྩམས་པའི་གྲགས་ཅན་གྱི་འཁྲབ་གཞས་ཤིག་ཡིན་ལ། དེའི་བརྩམས་ཆོས་ཨང་རྟགས་ནི་ Op. 410 ཡིན།

• འདི་ནི་ཐོག་མར་རྡུང་ལེན་གྱི་དཀྲོལ་དབྱངས་ (Piano) སྒྲིག་བཟོ་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་གླུ་ཚིག་བསྣན་ནས་གླུ་གཞས་རྣམ་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་རོལ་དབྱངས་ཚོགས་པའི་དཀྲོལ་དབྱངས་སུ་བསྒྱུར་བ་བཅས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་བརྒྱུད་ཡོད།

• འདི་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་ཝི་ཨེན་ནའི་འཁྲབ་གཞས་ (Viennese Waltz) དང་མི་འདྲ་བར། གར་སྟེགས་སུ་འཁྲབ་ལྟ་བུའི་ཆེད་མིན་པར་གཙོ་བོ་ཉན་པའི་ཆེད་དུ་བརྩམས་པའི་རོལ་དབྱངས་རྩོམ་རིག་ཅིག་ཡིན།

• རོལ་དབྱངས་འདིའི་ནང་དུ་དཔྱིད་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་དང་སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་མཚོན་པའི་རྣམ་པ་མངོན་པར་གསལ་ཞིང་། དུས་ཚོད་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པ (Rondo form) ལྡན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཀྱང་ལྡན་ཡོད།

• གླུ་ཚིག་གི་ཆ་ནས་བཤད་ན། བྱ་དང་རི་ཀླུང་སོགས་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་དང་དཔྱིད་ཀྱི་དགའ་སྤྲོ་བརྗོད་པའི་ནང་དོན་གཙོ་བོར་བྱས་ཡོད།

• འདི་ཉིད་ཐོག་མར་གླེང་མོ་བའི་སྐད་གྲགས་ཅན་པི་ཡན་ཅ་པི་ཡན་ཅི་ (Bianca Bianchi) ལག་ནས་གསར་དུ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དེང་སང་ཡང་སྐད་གྲགས་མཐོ་བའི་གླུ་མ་མང་པོ་ཞིག་གིས་འདི་ཉན་པར་དགའ་པོ་བྱེད།

• རོལ་དབྱངས་འདིའི་དུས་ཚོད་ཐུང་ངུ་དང་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་འཁྲབ་གཞས་ལས་ཀྱང་རྩལ་ནུས་ཆེ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཡོད་པས། དེ་ནི་ཝི་ཨེན་ནའི་གནམ་ལོ་གསར་པའི་རོལ་དབྱངས་ཚོགས་པའི་གྲས་སུ་ཡང་གཏོགས་ཀྱི་ཡོད།

• རྒྱ་ནག་གི་རོལ་དབྱངས་ཚོགས་པ་ཁག་ཅིག་གིས་ཀྱང་འདིའི་དཀྲོལ་དབྱངས་བཟོས་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ནང་དུ་རྒྱལ་ཁབ་རོལ་དབྱངས་ཚོགས་པ་དང་ཧྲང་ཧའེ་རོལ་དབྱངས་ཚོགས་པ་སོགས་ཚུད་ཡོད།

• འདི་དང་རྨི་ལམ་གྱི་འཁྲབ་ཚིག 《ཧུ་ཐའོ་ཅཱ་ (The Nutcracker)》 ནང་གི་《མེ་ཏོག་གི་འཁྲབ་གཞས་》བར་ལ་རྣམ་པ་དང་ནང་དོན་གཉིས་ཀར་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ལྡན་ཡོད།

༢. གནད་དོན་ངོས་འཛིན་དང་ཞིབ་འཇུག་གི་ཁྱབ་ཁོངས (Problem Definition & Scope)

ཞིབ་འཇུག་འདིའི་གཙོ་གནད་ནི་ཨོ་སི་ཁྲི་ཡའི་རོལ་དབྱངས་མཁས་ཅན་ཇོ་ཧན་སྟྲོས་སི་གཉིས་པས་བརྩམས་པའི་《དཔྱིད་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱི་འཁྲབ་གཞས་》ཞེས་པ་དེ་ཡིན། འདིའི་ནང་དུ་རོལ་དབྱངས་འདིའི་བརྩམས་པའི་ལོ་རྒྱུས། རོལ་དབྱངས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ། གླུ་ཚིག་གི་ནང་དོན། འཁྲབ་སྟོན་གྱི་རྣམ་པ་བཅས་གཙོ་བོར་བརྟག་དཔྱད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། འཚོལ་ཞིབ་འབྲས་བུའི་ནང་《དཔྱིད་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས་》ཞེས་པའི་མིང་གི་འོག་ཏུ་རྒྱ་ནག་གི་རྩོམ་པ་པོ་ཝང་མོང་ (Wang Meng) གྱིས་བརྩམས་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་ཐུང་ངུ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད། དེ་ནི་ ༡༩༨༠ ལོར་དཔེ་སྐྲུན་བྱས་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་ཞིག་ཡིན་ལ། ནང་དོན་གཙོ་བོ་ནི་ཚན་རིག་པ་ཞིག་གི་ཕ་ཡུལ་དུ་ལོག་པའི་ལམ་བར་གྱི་ཉམས་མྱོང་དང་དུས་རབས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་བརྗོད་པ་ཞིག་ཡིན། ཞིབ་འཇུག་འདིའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་རོལ་དབྱངས་དེ་ཉིད་གཙོ་བོར་འབུར་དུ་འཐོན་ཡོང་བ་དང་། བརྩམས་སྒྲུང་དེ་ནི་མིང་གཅིག་པའི་རིག་གནས་བརྒྱུད་རིམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་སུ་བརྩི་རྒྱུ་ཡིན། ཞིབ་འཇུག་གི་དམིགས་ཡུལ་ནི་རོལ་དབྱངས་འདིའི་སྒྲིག་བཟོའི་ཁྱད་ཆོས་དང་དུས་རབས་ཀྱི་རྒྱུན་ལྡན་གོ་རྒྱུ་གསལ་བཤད་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོ་དང་རོལ་དབྱངས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཚོར་འདི་ཉིད་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་གོ་རྒྱུ་གཏིང་ཟབ་ཅིང་ཕྱོགས་བསྡུས་གནང་རྒྱུ་ཡིན།

༣. གནད་ཆེན་གྲུབ་ཆ་དང་རྒྱབ་ལྗོངས (Key Concepts & Background)

《དཔྱིད་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱི་འཁྲབ་གཞས་》ཞེས་པ་དེ་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རོལ་དབྱངས་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་ཀྱི་འཁྲབ་གཞས་ (Waltz) ཞེས་པའི་རིགས་སུ་གཏོགས་ཀྱི་ཡོད། འཁྲབ་གཞས་ནི་ཐོག་མར་ཨོ་སི་ཁྲི་ཡའི་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་ཞབས་བྲོ་དང་འབྲེལ་བའི་རོལ་དབྱངས་ཤིག་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་གར་སྟེགས་སུ་ཉན་པའི་ཆེད་དུ་གྲགས་ཅན་གྱི་རོལ་དབྱངས་སུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན། ཇོ་ཧན་སྟྲོས་སི་གཉིས་པ་ནི་ཝི་ཨེན་ནའི་འཁྲབ་གཞས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུར་གྲགས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་གིས་བརྩམས་པའི་《སྦྲང་རྩིའི་འཁྲབ་གཞས་》དང་《ས་གཙང་གི་འཁྲབ་གཞས་》སོགས་ཀྱང་ཧ་ཅང་གྲགས་ཆེ། རོལ་དབྱངས་འདིའི་མཚན་གཞི་ནི་འཇར་མན་སྐད་ཀྱི་ "Frühlingsstimmen" ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ལ། དེའི་བསྒྱུར་དོན་ནི་དཔྱིད་ཀྱི་སྒྲ་སྐད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན། འདི་ནི་དུས་ཚོད་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པ (Rondo form) ལྡན་པའི་རོལ་དབྱངས་ཤིག་སྟེ། དེའི་ཁྱད་ཆོས་ནི་གཙོ་བོའི་དབྱངས་རྟ་གཅིག་ཡུལ་གྱར་ནས་ཡང་ཡང་བསྐྱར་ཟློས་བྱེད་པ་དེ་རེད། དེ་བཞིན་རོལ་དབྱངས་འདི་ཉིད་ཐོག་མར་རྡུང་ལེན་གྱི་དཀྲོལ་དབྱངས་སུ་བརྩམས་པ་དང་། རྗེས་སུ་གླུ་ཚིག་བསྣན་ནས་གླུ་གཞས་སུ་བསྒྱུར་བ་དང་། མཐར་རོལ་དབྱངས་ཚོགས་པའི་དཀྲོལ་དབྱངས་སུ་གྲུབ་པའི་འཕེལ་རིམ་དེ་དག་གི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཤེས་དགོས། གཞན་ཡང་འདི་ནི་ཝི་ཨེན་ནའི་འཁྲབ་གཞས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་ཐད་ཀར་ཞབས་བྲོ་འཁྲབ་པའི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་པར་གར་སྟེགས་ཀྱི་རོལ་དབྱངས་གསོན་ཉམས་ཅན་ཞིག་ཏུ་བརྩི་དགོས།

༤. ཆོས་ཅན་གྱི་སྐོར་ནས་དབྱེ་ཞིབ (Thematic Analysis)

༤.༡ བརྩམས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་བརྩམ་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན (Composition History)

《དཔྱིད་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱི་འཁྲབ་གཞས་》འདི་ནི་ཇོ་ཧན་སྟྲོས་སི་གཉིས་པས་ ༡༨༨༣ ལོར་བརྩམས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་འཚོལ་ཞིབ་གྲངས་གསལ་ལས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་འཚོལ་ཞིབ་གཞན་ཞིག་གི་ནང་དུ་ ༡༨༨༢ ལོར་བརྩམས་པར་བཤད་པ་འདུག་པས། ལོ་ཚིགས་ཐད་ཀྱི་ཁུངས་སོ་སོར་འགལ་ཟླ་ཅུང་ཙམ་ཡོད་ངེས་རེད། སྐབས་དེར་ཁོང་གི་ལོ་ན་དྲུག་ཅུ་རེ་བརྒལ་ཟིན་ཀྱང་། རོལ་དབྱངས་འདིའི་ནང་དུ་ན་གཞོན་གྱི་གསོན་ཤུགས་དང་དཔྱིད་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་འཕྱུར་བ་ཞིག་མངོན་ཡོད། གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། ཇོ་ཧན་སྟྲོས་སི་གཉིས་པས་མཚན་མོ་གཅིག་གི་རིང་རྡུང་ལེན་གྱི་སྟེང་དུ་ཐད་ཀར་དུ་རོལ་དབྱངས་འདི་བྲིས་པ་ཡིན་ཟེར། དེར་བརྟེན་འདིའི་ཐོག་མའི་པར་གཞི་ནི་རྡུང་ལེན་དཀྲོལ་དབྱངས་ཡིན་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཟློས་གར་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་གིས་གླུ་ཚིག་བསྣན་ནས་གླུ་གཞས་སུ་བསྒྱུར་བ་ཡིན། གླུ་ཚིག་བསྣན་པའི་ཐོག་མའི་འཁྲབ་སྟོན་པ་ནི་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་གླུ་མ་པི་ཡན་ཅ་པི་ཡན་ཅི་ (Bianca Bianchi) ཡིན་པ་དང་། དེ་ནི་དེང་སང་ཡང་སྐད་གྲགས་མཐོ་བའི་གླུ་མ་མང་པོ་ཞིག་གིས་འདི་ཉན་པར་དགའ་བའི་གླུ་གཞས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དེ་རྗེས་རྩོམ་པ་པོ་ཁོང་གིས་དེ་ཉིད་རོལ་དབྱངས་ཚོགས་པའི་དཀྲོལ་དབྱངས་སུ་བསྒྱུར་བ་དང་། དེ་ནས་བཟུང་འཛམ་གླིང་གི་མི་རྣམས་ཀྱིས་དགའ་བསུ་ཐོབ་བཞིན་ཡོད།

༤.༢ རོལ་དབྱངས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་དང་ཁྱད་ཆོས (Musical Structure)

རོལ་དབྱངས་འདི་ནི་བརྩོམ་པ་པོས་བརྩམས་པའི་འཁྲབ་གཞས་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ལྡན་ཡོད། དེ་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་ཝི་ཨེན་ནའི་འཁྲབ་གཞས་དང་མི་འདྲ་སྟེ། དེ་ནི་ཐད་ཀར་ཞབས་བྲོའི་རྒྱབ་སྟེགས་སུ་སྤྱོད་པའི་རོལ་དབྱངས་མ་ཡིན་པར། གར་སྟེགས་སུ་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་པའི་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་ལེ་ཚན་ཞིག་ཡིན། དེའི་རྒྱུན་ཚད་རང་བཞིན་གྱི་འགྱུར་ལྡོག་མང་ཞིང་། དབྱངས་རྟ་གསོན་ཉམས་ལྡན་ལ་འབྲེལ་མཐུད་ཆེ་བས་ཉན་པའི་རོལ་དབྱངས་སུ་གྲགས་ཆེ། འདི་ཉིད་ཞབས་བྲོའི་ཆེད་དུ་ཉུང་ཉུང་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ཕབ་སྐྲུན་ནང་དུ་ཡང་སྡེ་ཚན་སོ་སོར་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་མེད། དེ་བཞིན་རོལ་དབྱངས་འདིར་དུས་ཚོད་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ (Rondo) ལྡན་ཡོད་དེ། དེའི་ནང་དུ་ཡང་ཡང་བསྐྱར་ཟློས་བྱེད་པའི་གཙོ་བོའི་དབྱངས་རྟ་ A ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད། གཙོ་བོའི་དབྱངས་རྟ་ A དེ་ནི་ཐོག་མའི་སྙིང་རུས་ཅན་གྱི་འགོ་བརྗོད་དེ་བརྗེད་མ་ཐག་ཏུ་ཐོན་གྱི་ཡོད་ལ། དེའི་དབྱངས་རྟ་གསོན་ཉམས་ལྡན་པ་དེས་དཔྱིད་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་དང་ན་གཞོན་གྱི་གསོན་ཤུགས་མངོན་པར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དབྱངས་རྟ་གཞན་དག་ཀྱང་ཉན་བྱའི་སྙིང་གི་དགའ་སྤྲོ་སྦྱིན་ཅིང་གསོན་ཤུགས་ཀྱིས་ཕྱུག་པ་ཞིག་ཡོད། དེ་བཞིན་རོལ་དབྱངས་འདིའི་ནང་དུ་དབྱངས་རྟ་མི་འདྲ་བ་བདུན་ཙམ་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་གི་ནང་དུ་དཔྱིད་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་དང་སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་མཚོན་པའི་རྣམ་པ་མང་པོ་ཞིག་བཀོད་ཡོད།

༤.༣ གླུ་ཚིག་གི་ནང་དོན་དང་དཔེ་རིས (Lyrical Content)

《དཔྱིད་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱི་འཁྲབ་གཞས་》ཀྱི་གླུ་ཚིག་ནི་དཔྱིད་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་དང་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་བརྗོད་པའི་ནང་དོན་གཙོ་བོར་བྱས་ཡོད། གླུ་ཚིག་ནང་དུ་བྱ་དཀར་པོས་དགའ་སྤྲོའི་གླུ་དབྱངས་ལེན་པ་དང་། རི་བོ་དང་གྲོག་རོང་གི་མཛེས་སྡུག་འོད་ཟེར་གྱིས་བཀྲ་བ། དཔྱིད་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་གྱི་གོས་གོས་ནས་ང་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་ཡོད་པ། ཉི་འོད་ཀྱི་འོག་ཏུ་ང་ཚོས་སྐྱིད་པའི་དུས་ཚོད་རོལ་བ་སོགས་བརྗོད་ཡོད། གླུ་ཚིག་དེ་དག་གིས་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ཚིགས་སུ་སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་རྒྱས་པ་དང་། མི་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཁོང་དུ་དགའ་སྤྲོ་དང་རེ་བ་སྦྱིན་པའི་རྣམ་པ་མཚོན་ཡོད། དེ་བཞིན་གླུ་ཚིག་ནང་དུ་སྐྱོ་སྡུག་དང་ཞེད་སྣང་རྒྱུ་མེད་པར་བརྗོད་དེ། དཔྱིད་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་གྱིས་མིའི་སེམས་ཁམས་གསོ་བའི་ནུས་པ་མཚོན་ཡོད། གླུ་ཚིག་འདི་དག་ནི་འཇར་མན་སྐད་ཀྱི་མ་ཡིག་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་རྒྱ་སྐད་སོགས་སུ་བསྒྱུར་ཡོད། གླུ་ཚིག་གི་སྐད་ཆ་དག་ནི་ཚིག་རེ་རེ་བཞིན་དཔེ་རིས་བརྩམས་པ་ལྟ་བུའི་མཛེས་པོ་ཞིག་ཡོད་ལ། དེས་དཔྱིད་ཀྱི་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་མངོན་པར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་བཞིན་གླུ་ཚིག་གི་ནང་དུ་སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་སྒྲ་སྐད་དང་དཔྱིད་ཀྱི་རླུང་བུ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡང་བརྗོད་ཡོད་པས། ཉན་པ་པོའི་སེམས་སུ་དཔྱིད་ཀྱི་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་དངོས་སུ་སྣང་བར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

༤.༤ འཁྲབ་སྟོན་གྱི་རྣམ་པ་དང་དུས་རབས་ཀྱི་རྒྱུན་ལྡན (Performance Practice)

རོལ་དབྱངས་འདི་ནི་ཐོག་མར་གླུ་མ་པི་ཡན་ཅ་པི་ཡན་ཅི་ (Bianca Bianchi) ལག་ནས་གསར་དུ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པ་ཡིན། དེ་ནི་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་སྐད་གྲགས་མཐོ་བའི་གླུ་མ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་གིས་འདི་ཉིད་ཐོག་མར་གསར་དུ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པ་དེས་རོལ་དབྱངས་འདིར་གོ་རྒྱུ་གསར་པ་ཞིག་བསྣན་ཡོད། དེ་རྗེས་དུས་རབས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཁྲོད་དུ་རོལ་དབྱངས་འདི་ཉིད་སྐད་གྲགས་མཐོ་བའི་གླུ་མ་མང་པོ་ཞིག་གིས་འདི་ཉན་པར་དགའ་བའི་གླུ་གཞས་སུ་གྱུར་ཡོད། དཔེར་ན། ༡༩༨༧ ལོའི་ཝི་ཨེན་ནའི་གནམ་ལོ་གསར་པའི་རོལ་དབྱངས་ཚོགས་པའི་སྟེང་དུ། ཨ་རིའི་གླུ་མ་ཁ་ཐི་ལིན་ཌི་ཨན་ན་བཱ་ཊལ་ (Kathleen Battle) དང་རོལ་དབྱངས་སྡེ་ཚན་གྱི་དབུ་ཁྲིད་པ་ཧར་བར་ཊི་ཝང་ཀ་ར་ཡཱན་ (Herbert von Karajan) གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་འདི་ཉིད་འཁྲབ་སྟོན་བྱས་པ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་གྲགས་ཆེ། དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་གི་རོལ་དབྱངས་ཚོགས་པ་ཁག་ཅིག་གིས་ཀྱང་འདིའི་དཀྲོལ་དབྱངས་བཟོས་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ནང་དུ་རྒྱལ་ཁབ་རོལ་དབྱངས་ཚོགས་པ་དང་ཧྲང་ཧའེ་རོལ་དབྱངས་ཚོགས་པ་སོགས་ཚུད་ཡོད། དེ་དག་གིས་འདི་ཉིད་རོལ་དབྱངས་ཚོགས་པའི་དཀྲོལ་དབྱངས་སུ་བཟོས་པ་དང་། དེའི་ནང་དུ་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་དང་ཉམས་འགྱུར་གསར་པ་མང་པོ་ཞིག་བསྣན་ཡོད། དེ་བཞིན་འདི་ཉིད་དུས་རབས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཁྲོད་དུ་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་ལ། དེ་དག་གིས་རོལ་དབྱངས་འདིའི་གོ་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སུ་བཏང་ཡོད།

༤.༥ རོལ་དབྱངས་ཀྱི་སྒྲིག་བཟོ་དང་དཀྲོལ་དབྱངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས (Instrumentation)

《དཔྱིད་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱི་འཁྲབ་གཞས་》འདི་ནི་ཐོག་མར་རྡུང་ལེན་གྱི་དཀྲོལ་དབྱངས་སུ་བརྩམས་པ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་གླུ་གཞས་སུ་བསྒྱུར་བ་དང་། མཐར་རོལ་དབྱངས་ཚོགས་པའི་དཀྲོལ་དབྱངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན། རོལ་དབྱངས་ཚོགས་པའི་དཀྲོལ་དབྱངས་སུ་གྱུར་པ་དེས་རོལ་དབྱངས་འདིའི་སྒྲ་སྐད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སུ་གྱུར་ཡོད། དེའི་ནང་དུ་རྡུང་ལེན་དང་། དཀྲིས་རྡུང་། སྒྲ་སྙན་སོགས་ཀྱི་རོལ་ཆས་མང་པོ་ཞིག་སྤྱད་ཡོད་ལ། དེ་དག་གིས་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་ཉམས་འགྱུར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སུ་བཏང་ཡོད། དེ་བཞིན་རོལ་དབྱངས་འདིའི་ནང་དུ་དབྱངས་རྟ་མི་འདྲ་བ་བདུན་ཙམ་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་གི་ནང་དུ་དབྱངས་རྟ་གཙོ་བོ་ A དང་། དབྱངས་རྟ་གཞན་དག་གི་ཁྱད་ཆོས་མང་པོ་ཞིག་མངོན་ཡོད། དཔེར་ན། དབྱངས་རྟ་དང་པོ་ནི་降B大调 (B-flat major) ཡིན་ལ། དེས་དཔྱིད་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་མཚོན་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་སྟོན་ཀྱི་ཡོད། དབྱངས་རྟ་གཉིས་པ་ནི་ F 大调 (F major) ཡིན་ལ། དེའི་ཉམས་འགྱུར་ཅུང་ཞི་མོ་ཡིན་ཡང་གསོན་ཉམས་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད། དབྱངས་རྟ་གསུམ་པ་ནི་སྒྲ་སྙན་གྱི་རྒྱུད་དཀྲོལ་འོག་ཏུ་ཐོན་གྱི་ཡོད་ལ། དེས་དཔྱིད་ཀྱི་ཆུ་མོ་འཁྱིལ་བའི་རྣམ་པ་མཚོན་པ་ཞིག་ཡོད། དབྱངས་རྟ་བཞི་པ་ནི་སྒྲ་མཚམས་ཆེ་བའི་འགུལ་སྐྱོད་ཀྱིས་གསོན་ཤུགས་མཚོན་པ་ཞིག་ཡོད། དབྱངས་རྟ་ལྔ་པ་དང་དྲུག་པ་ནི་ཅུང་ཙམ་སྨུག་པོའི་རྣམ་པ་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད་ལ། དེས་དཔྱིད་ཀྱི་ཉི་འོད་རྒྱུན་ཆད་པའི་རྣམ་པ་མཚོན་པ་ཡོད། དབྱངས་རྟ་བདུན་པ་ནི་རྒྱུན་ཚད་རང་བཞིན་གྱི་འགྱུར་ལྡོག་ཅུང་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོད་ལ། དེས་སྨུག་པོའི་རྣམ་པ་བརླག་ནས་དཔྱིད་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་སླར་ཡང་མངོན་པར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

༤.༦ རོལ་དབྱངས་གཞན་དང་བསྡུར་བའི་མཐོང་སྟེང (Comparative Context)

《དཔྱིད་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱི་འཁྲབ་གཞས་》དང་རྨི་ལམ་གྱི་འཁྲབ་ཚིག 《ཧུ་ཐའོ་ཅཱ་ (The Nutcracker)》 ནང་གི་《མེ་ཏོག་གི་འཁྲབ་གཞས་》བར་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད། 《མེ་ཏོག་གི་འཁྲབ་གཞས་》ནི་རྨི་ལམ་གྱི་འཁྲབ་ཚིག་གི་ནང་དུ་བྱུང་བའི་རོལ་དབྱངས་ཤིག་ཡིན་ལ། དེའི་ནང་དུ་མེ་ཏོག་གི་ལྷ་མོ་ཚོས་བྱིས་པ་དང་བུ་མོ་ལ་དགའ་བསུ་བྱེད་པའི་ཞབས་བྲོའི་རྒྱབ་སྟེགས་སུ་སྤྱོད་པའི་རོལ་དབྱངས་ཤིག་ཡིན། དེའི་ཉམས་འགྱུར་ནི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་ཞིང་འཇོ་སྒེག་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད་ལ། རྒྱུན་ཚད་ཀྱང་གསལ་ཞིང་གསོན་ཉམས་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད། དེ་བཞིན་《མེ་ཏོག་གི་འཁྲབ་གཞས་》ནི་ཨ་རིའི་གློག་བརྙན་《ཆུ་ནང་ནས་ཐོན་པའི་པདྨ་》ཞེས་པའི་གློག་བརྙན་གྱི་བརྙན་དབྱངས་སུ་ཡང་སྤྱད་ཡོད། དེ་དང་བསྡུར་ན། 《དཔྱིད་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱི་འཁྲབ་གཞས་》ནི་ཐད་ཀར་ཞབས་བྲོའི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་པར་གར་སྟེགས་སུ་ཉན་པའི་ཆེད་དུ་བརྩམས་པའི་རོལ་དབྱངས་ཤིག་ཡིན། དེ་བཞིན་《དཔྱིད་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱི་འཁྲབ་གཞས་》ནི་གླུ་ཚིག་ལྡན་པའི་གླུ་གཞས་ཤིག་ཡིན་ལ། 《མེ་ཏོག་གི་འཁྲབ་གཞས་》ནི་གླུ་ཚིག་མེད་པའི་རོལ་དབྱངས་ཤིག་ཡིན། དེ་བཞིན་རོལ་དབྱངས་གཉིས་ཀའི་བརྩམས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་རྩོམ་པ་པོ་ཡང་མི་འདྲ་སྟེ། 《དཔྱིད་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱི་འཁྲབ་གཞས་》ནི་ཇོ་ཧན་སྟྲོས་སི་གཉིས་པས་བརྩམས་པ་ཡིན་ལ། 《མེ་ཏོག་གི་འཁྲབ་གཞས་》ནི་ཁྱབ་ཁ་ཁོ་ཧྥུ་སི་ཁི་ (Tchaikovsky) ཡིས་བརྩམས་པ་ཡིན།

༥. མཉམ་བསྡུར་རེའུ་མིག་དང་དུས་ཕྲིན (Comparison Matrix & Timeline)

༥.༡ མཉམ་བསྡུར་རེའུ་མིག (Comparison Matrix)

༥.༢ དུས་ཕྲིན (Timeline)

༦. ངེས་མེད་ཀྱི་གསལ་ཐོ (Uncertainty List)

• བརྩམས་པའི་ལོ་ཚིགས་ཐད་ཀྱི་ཁུངས་སོ་སོར་འགལ་ཟླ་ཡོད་པ། འཚོལ་ཞིབ་གྲངས་གསལ་ལས་ ༡༨༨༣ ལོར་བརྩམས་པར་བཤད་ཀྱི་ཡོད་ལ། གཞན་ཞིག་གི་ནང་དུ་ ༡༨༨༢ ལོར་བརྩམས་པར་བཤད་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་ངེས་གཏན་གྱི་ལོ་ཚིགས་གཏན་འཁེལ་བྱེད་དཀའ།

• གླུ་ཚིག་གི་རྩོམ་པ་པོའི་མིང་ཐོ་འཚོལ་ཞིབ་གྲངས་གསལ་ནང་གསལ་པོར་བཀོད་མེད་པས། གླུ་ཚིག་འདི་ཉིད་སུ་གང་གིས་བརྩམས་པ་ངེས་ཤེས་རྙེད་ཐུབ་མེད།

• རོལ་དབྱངས་འདིའི་ཐོག་མའི་རྡུང་ལེན་གྱི་དཀྲོལ་དབྱངས་དེ་ཉིད་ད་ལྟ་ཡོངས་གྲགས་སུ་གྱུར་ཡོད་མེད་པ་དང་། དེའི་ཕབ་སྐྲུན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཕྲ་ཤེས་གི་མེད།

• རོལ་དབྱངས་འདིའི་ནང་དུ་དབྱངས་རྟ་བདུན་ཡོད་པ་བཤད་ཀྱི་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་དབྱངས་རྟ་རེ་རེའི་ཁྱད་ཆོས་དང་དུས་ཡུན་གྱི་རིང་ཚད་སོགས་ཞིབ་ཕྲའི་སྒོ་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་མེད།

• རོལ་དབྱངས་འདི་ཉིད་ཝི་ཨེན་ནའི་གནམ་ལོ་གསར་པའི་རོལ་དབྱངས་ཚོགས་པའི་གྲས་སུ་གཏོགས་པའི་དུས་ཚོད་དང་གོ་རྒྱུ་ཞིབ་ཕྲ་ཤེས་གི་མེད།

• རོལ་དབྱངས་འདི་ཉིད་རྒྱ་ནག་གི་རོལ་དབྱངས་ཚོགས་པ་ཁག་གིས་དཀྲོལ་དབྱངས་བཟོས་པའི་ཁྱད་ཆོས་དང་དེ་དག་གི་ནང་དུ་རོལ་དབྱངས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་གང་འདྲ་ཞིག་བསྒྱུར་བ་དེ་དག་གསལ་པོར་མ་ཤེས།

༧. འཚོལ་ཞིབ་ཀྱི་ཐབས་ལམ (Reference & Retrieval Guide)

《དཔྱིད་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱི་འཁྲབ་གཞས་》སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་འཚོལ་ཞིབ་བྱ་འདོད་ན། གཤམ་གྱི་གནད་ཚིག་དང་གཞི་གྲངས་རིགས་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་རོགས།

• གནད་ཚིག (Keywords): Johann Strauss II, Frühlingsstimmen Walzer, Op. 410, Waltz, Classical Music, Spring Voices, Bianca Bianchi, Kathleen Battle, Karajan, Vienna Philharmonic.

• གཞི་གྲངས་རིགས (Databases): རོལ་དབྱངས་ཀྱི་ཆེད་ལས་གཞི་གྲངས་དང་། དཔེ་མཛོད་ཀྱི་གླེང་གཞི། རོལ་དབྱངས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་གྱི་དཔེ་ཆ།

• ལས་ཁུངས་རིགས (Institutions): ཝི་ཨེན་ནའི་རོལ་དབྱངས་ཚོགས་པ། རྒྱལ་ཁབ་རོལ་དབྱངས་ཚོགས་པ། ཧྲང་ཧའེ་རོལ་དབྱངས་ཚོགས་པ། སློབ་གླིང་དང་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཁག

---

དྲི་མེད་ཞིབ་འཇུག་འདི་ཉིད་བོད་ལྗོངས་དཔལ་ཡོན་གསར་གཏོད་སྡེ་ཚན་ནས་བཟོས་པ་ཡིན་ལ། འདིར་བྱུང་པའི་ནང་དོན་ཡོད་ཚད་རིག་ནུས་ནས་འཕྱུང་བ་ཡིན་པས་ངེད་སྡེ་ཚན་ལ་འབྲེལ་བ་མེད།