སྐད་ཡིག་གི་ཁྱད་ཆོས།
བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཅེས་པ་ནི། དབྱངས་བཞི་དང་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་ལ་བརྟེན་པའི་ལུང་དུ་སྟོན་པའི་རྣམ་གཞག་གི་རིག་པ་ཞིག་ཡིན། དེས་བོད་སྐད་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྟོན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ལ། དབྱངས་བཞི་དང་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་པོའི་ཁུངས་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་ཡི་གེ་ལ་དཔེ་བླངས་ནས་རང་རེའི་སྐད་དང་འཚམ་པར་གཏན་འབེབས་གནང་ཡོད། བོད་ཀྱི་སྐད་གདངས་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཡི་གེ་ལ་གཙོ་བོ་དབུ་ཅན་དབུ་མེད་གཉིས་སུ་ངེས་ཤིང་། དེ་གཉིས་ལ་ཡང་བོད་མིའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་དང་བསྟུན་ནས་ཡིག་གཟུགས་འདྲ་མིན་གྱི་བྱུང་རིམ་ཁ་གསལ་ཡོད། སྐད་ཡིག་གཅིག་གྱུར་གྱི་རང་བཞིན། སྤྱིར་རྒྱལ་ཁབ་འདྲ་མིན་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་འོ་ཅག་རྣམསའཚོ་གནས་བྱེད་བཞིན་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་མཚོན་ནའང་། གནས་ཡུལ་མངའ་སྡེ་སོ་སོར་སྐད་ཡིག་རེ་དང་མངའ་སྡེ་གཅིག་ཏུའང་སྐད་ཡིག་འདྲ་མིན་སྤྱོད་བཞིན་པར་བརྟེན། སྐད་ཡིག་གཅིག་གྱུར་མེད་སྟབས་ཡུལ་མི་ཚོ་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འོང་གི་དུས་སུ་སྐད་བརྡ་མ་འཕྲོད་པའི་དཀའ་ངལ་མང་དག་ཅིག་འཕྲད་བཞིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་མཚོན་ན་སྐད་གདངས་ཕྲན་བུ་རེ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ནའང་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་ནི་དབུས་གཙང་དང་། མདོ་སྟོད། མདོ་སྨད་གང་དུ་ཕྱིན་ཀྱང་ཡི་གེ་མ་ཤེས་ན་མ་གཏོགས་དེ་མིན་ཡི་གེ་གཅིག་གྱུར་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་ནས་ཡི་གེ་ཀློག་འདོན་བྱེད་པ་ལ་དཀའ་ངལ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་འཕྲད་ཀྱི་མེད་པ་ནི་བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་ཁྱད་ཆོས་བླ་ན་མེད་ཅིང་ངོམས་སུ་ཆོག་པའི་བློ་བསྐྱེད་འོས་པའི་བརྒྱུད་ལམ་གྱི་མ་ཕྱི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
རྡོག་རྩ་ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ། སྐད་ཡིག་གཅིག་གྱུར་གྱི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་མི་རྣམས་རྡོག་རྩ་ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་ནུས་པ་སྲ་བརྟན་ཡོང་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ངེས་ཅན་ཞིག་བྱུང་ཡོད། དཔེར་ན། དུས་ཚོད་གཅིག་ལ་ས་གནས་གཅིག་ཏུ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་གསུམ་ལྷན་འཛོམས་སྐབས། སྐད་ཀྱི་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཕན་ཚུན་གོ་བརྡ་མ་འཕྲོད་པའི་དཀའ་ངལ་ཕྲན་བུ་རེ་ཡོང་སྲིད་ཀྱང་། བོད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་གཅིག་གྱུར་ལ་བརྟེན་བོད་མི་གསུམ་པོ་དེ་ལ་ཁ་འདོན་དཔེ་ཆ་ལྟ་བུ་གཅིག་ལས་མེད་ཀྱང་རེས་མོས་ཀྱིས་གསུམ་ཀས་ཀློག་འདོན་ཐུབ་པ་དང་སྐད་གདངས་ཕྲན་བུ་ཙམ་མ་གཏོགས་དེ་མིན་ཕན་ཚུན་སྐད་བརྡ་འཕྲོད་པར་བརྟེན། མི་རིགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོ་བཟུང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་ཆེས་མངོན་གསལ་དོད་པའི་ཁྱད་ཆོས་བླ་ན་མེད་པ་ནི། སྔོན་བྱོན་རྒྱལ་བློན་དང་། ལོ་པཎ་རྣམས་ཀྱི་དཀའ་སྤྱད་དྲག་པོའི་སྙིང་རུས་ཉག་ཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ཡིག་ཕུད། དེ་མིན་འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོའི་སྐད་ཡིག་གང་གིས་ཀྱང་དོ་ཟླ་གཏན་ནས་མེད་པར་མདོ་སྔགས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཚང་ལ་མ་ནོར་བར་སྟོན་ཐུབ་པ་ནི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཁོ་ན་ཡིན། ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ཡིག་གི་ལམ་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་ཐུབ་ཀྱང་། ད་ལྟའི་སྐབས་སུ་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ཡིག་ནི་མཁས་དབང་འགའ་ཞིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད། འོན་ཀྱང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་གནས་བབ་ནི་ཇེ་བཟང་ཇེ་ལེགས་སུ་འགྲོ་བཞིན་པར་བརྟེན། དེང་གི་འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོའི་ནང་དར་ཁྱབ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་དང་། ནང་ཆོས་སུ་གཏོགས་པའི་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་དྲི་མ་མེད་པ་རྣམས་ཆེས་གསལ་ལ་མིང་ཚིག་གིས་ཕྱུག་པར་གྱུར་པ་ནི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དེ་ཡིན། དེ་མིན་གྲགས་ཆེ་བའི་ཨིན་སྐད་ལྟ་བུ་ཡང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལྟར་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་དོན་ཆད་ལྷག་མེད་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞིག་སྟོན་ཐུབ་ཀྱི་མེད། དེས་ན་རང་རེའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་འདི་ནི་དོན་ངོ་མ་འདི་ཕྱི་གཉིས་ཀར་ཕན་པའི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་མིག་འབྲས་ལྟ་བུར་འཛིན་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།
བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་དགོས་དམིགས།
སྤྱིར་སྐད་ཡིག་ནི་མི་རིགས་ཀྱི་སྲོག་རྩ་ཡིན་ཟེར་བ་ལྟར། སྐད་ཡིག་ཅིག་ཡོད་ན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་གནས་ཐུབ་པའི་མི་རིགས་དང་། མི་རིགས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་བསྟུན་ནས་རིག་གཞུང་། རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་དང་ལེགས་བྱང་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡོད། དེས་ན་རང་རེའི་བོད་རིགས་ལ་མཚོན་ནའང་ང་ཚོ་འཚོ་གནས་ཐུབ་པའི་སྲོག་ཤིང་ལྟ་བུ་ནི་རང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དེ་ཡིན། སྐད་ཡིག་འདི་ད་ལྟའི་ཤུགས་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ཐེབས་ནས་དར་རྒུད་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བྱུང་ཡོད། རང་རེའི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་པའི་གནད་དོན་རྣམས་ཡིད་ལ་ལྷང་ངེར་འཆར་བཞིན་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་རིགས་རྒན་བྱིས་ན་གཞོན་ཡོངས་ནས་ཀྱང་རང་གི་སྲོག་ཤིང་དུ་གྱུར་པའི་སྐད་ཡིག་དེ་མ་བརླག་པར་བདག་པོ་རྒྱག་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཆེས་བཟང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དགོངས་པར་བཅངས་དགོས་པ་ཡིན། ཆེ་ས་ནས་བཤད་ན། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་མི་རིགས་ཕལ་མོ་ཆེ་ནང་པ་ཡིན་ཞིང་། ནང་པའི་བསྟན་པ་ལ་གཙིགས་སུ་བཟུང་ནས་དགའ་དད་སྤྲོ་གསུམ་གྱི་ལམ་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ནང་པའི་བསྟན་པ་འདི་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཤིང་མི་མང་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་བརྒྱུད་ལམ་འདི་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་དང་ཉམས་པ་སླར་གསོ་གནང་རྒྱུའི་རམ་འདེགས་གནང་དགོས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གནད་འགག་ཅན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། སྐད་ཡིག་འདིའི་འབྱུང་ཁུངས་གཙོ་བོ་ནི་བོད་ཡིན་ཀྱང་། དེ་ནི་ཐུན་མོང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་མི་རིགས་སྤྱི་ནས་ཀྱང་ཐུགས་འཁུར་མཉམ་ལེན་གནང་དགོས་གལ་ཆེ། དེ་ལས་བློ་རྒྱ་ཆེ་ཙམ་བསྐྱེད་ན། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ངོ་མ་ནི་གཞན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པས། འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོའི་ནང་ནང་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ནང་ཆོས་ལ་དད་གུས་ཡོད་པའི་མི་མང་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བརྒྱུད་ནས་ནང་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་བཅུད་ལེན་ཐབས་སུ་འབད་བརྩོན་གནང་མཁན་རྣམས་ལ་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཇི་ཆེར་ཡོང་རྒྱུ་ངེས།
བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཚུལ་ལ་བསམ་པ།
དེ་ཡང་ཐོག་མའི་ལས་འགན་གྱི་སྣེ་འཁྲིད་མཁན་ནི་དགེ་རྒན་རྣམས་ཡིན་ཞིང་། དགེ་རྒན་རང་ཉིད་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་གནས་ཚད་ཕྱུག་ཅིང་སྐད་ཡིག་ལ་དགའ་ཞེན་དང་སྙིང་རུས་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ན། སྣེ་འཁྲིད་མཁན་དགེ་རྒན་གྱིས་ལམ་སྟོན་དང་། སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཐབས་ལམ། བཅོས་མིན་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་གཅེས་འཛིན་དང་། དགའ་ཞེན་དང་དུ་བླངས་ནས་སློབ་མ་ཚོར་དངོས་སུ་ཕན་ཐོགས་པའི་བསླབ་བྱའི་གནད་དོན་རྣམས་མ་འཕྱུག་པར་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་གནས་ལ་འབུངས་ན་སྐད་ཡིག་གི་གཞི་རྩ་བརྟན་པོ་ཞིག་ཚུགས་ཐུབ། ཡང་བོད་ཀྱིས་སྐད་ཡིག་འདི་དགེ་རྒན་གཅིག་པུའི་ཕྲག་པར་རྡོག་ཁྲེས་སུ་མ་བརྩིས་པར་སློབ་ཁྲིད་བྱ་ཡུལ་གྱི་སློབ་མ་རྣམས་ལ་དེ་བས་ཀྱང་ལས་འགན་ཆེ་བ་ཡོད། དེས་ན་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་ཆུང་བྱིས་པའི་དུས་ནས་རང་མི་རིགས་ངོ་སྤྲོད་དང་། སྐད་ཡིག་གང་ཡིན་པ་དེར་དགའ་ཞེན་དང་། སྤྲོ་སྣང་གི་སྣང་བ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་སྐྲུན་ཐབས་བྱེད་དགོས། དེ་ཡོང་བར་གཙོ་བོ་ནི་ཕྲུ་གུ་སོ་སོའི་ཕ་མ་རྣམས་ལ་རག་ལས་ཡོད། ང་ཚོའི་ཟེར་སྲོལ་ལྟར་དགེ་རྒན་དང་པོ་ཕ་མ་ཡིན་ཟེར་བ་དེ་ལ་ཐུག་ཡོད། ཕ་མ་ཚོས་རང་གི་ཕྲུ་གུ་ཆུང་བྱིས་པའི་དུས་ཀྱི་འཚར་ལོངས་བྱུང་རིམ་བཞིན་རང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་བསྲེ་སླད་མེད་པར་ཕྲུ་གུའི་མདུན་དུ་དཔེ་མཚོན་སྟོན་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་བར་འབད་བརྩོན་གནང་དགོས་པ་ནི་སྐད་ཡིག་གཞི་རྟེན་དུ་གྱུར་ཡོད།
དགེ་རྒན་གྱིས་ལམ་སྟོན་གནང་ཕྱོགས་ལ་བསམ་པ།