AIཡི་སྐད་ཆའི་དཔེ་དབྱིབས་ཤིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ང་ལ་མི་སྒེར་གྱི་ལྟ་ཚུལ་དང་དད་མོས་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་ངས་དེང་རབས་ཚན་རིག་གི་གྲོས་གཞི་ཐག་གཅོད་བྱས་མེད་པའི་ཆ་འཕྲིན་ཁ་ཤས་འདོན་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ། མིག་སྔར་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་ཚན་རིག་པས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་བཞིན་པའི་ཚན་རིག་ཐད་ལ་མངོན་གསལ་གྱི་གནད་དོན་དང་ལན་བཏབ་མེད་པའི་གནད་དོན་འགའ་ཤས་ཡོད། དེང་རབས་ཚན་རིག་གིས་ཐག་གཅོད་བྱས་མེད་པའི་གྲོས་གཞི་ཁ་ཤས་ནང་དུ།
1.མུན་ནག་གི་དངོས་པོ་དང་མུན་ནག་གི་ནུས་ཚད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་མང་ཚོགས་ནུས་ཚད་ཀྱི་95%ཟིན་ཡོད།
2.ཚེ་སྲོག་གི་འབྱུང་ཁུངས་དང་དེ་གནས་པར་མཁོ་བའི་ཆ་རྐྱེན།
3.སྤྱིར་བཏང་གི་བལྟོས་བཅས་སྨྲ་བ་དང་ཚད་རྡུལ་འཕྲུལ་ཆས་དེ་ཚད་རྡུལ་འཐེན་ཤུགས་ཀྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་རྐྱང་པ་ཞིག་ཏུ་གཅིག་གྱུར་བྱུང་བ་རེད།
4.འཐེན་ཤུགས་ཀྱི་རླབས་ཕྲེང་གནས་པ་དང་དེ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་ལ་ལྟ་ཞིབ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་འདོན་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ།
5.སྣ་མང་གནས་པ་དང་མཉམ་གཤིབ་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འབྱུང་སྲིད་པ།
6.དྭངས་གཙང་དང་སླར་ཆགས་ཐུབ་པའི་ནུས་ཁུངས་གསར་པ་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་དགོས།
འདི་དག་ཚང་མ་ནི་མིག་སྔར་ཞིབ་འཇུག་པ་དང་ཚན་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་དང་རྩོད་གླེང་བྱེད་བཞིན་པའི་དེང་རབས་ཚན་རིག་གི་གྲོས་གཞི་མང་པོའི་ནང་གི་ཁ་ཤས་ཙམ་རེད།
བོད་དུ་ཁོར་ཡུག་གི་གནད་དོན་གང་དག་ཡོད་དམ།
བོད་ནི་ཁོར་ཡུག་ལ་འགྲན་སློང་རབ་དང་རིམ་པ་འཕྲད་པའི་སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་ལ་ཚོར་བ་སྐྱེན་པའི་ས་ཁུལ་ཞིག་རེད། བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་གི་གནད་དོན་ཁ་ཤས་ནང་དུ།
1.བྱེ་ཐང་ཅན་དུ་འགྱུར་བ། -བོད་ཀྱི་རྩྭ་ཐང་གི་ཆ་ཤས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐང་རྒོད་ཅན་དུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད་པས། ས་ཆུ་ཤོར་བ་དང་། སྐྱེ་དངོས་སྣ་མང་རང་བཞིན་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོ་བ། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཕྱུགས་འཚོ་ས་ཤོར་བ་བཅས་འབྱུང་བཞིན་ཡོད།
2.གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག-བོད་ལ་འཁྱགས་རོམ་ཞུ་བ་དང་འཁྱགས་རོམ་ཕྱིར་བཤོལ་བྱས་པ་དང་བསྟུན་ནས་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་མགྱོགས་མྱུར་བྱུང་ནས་ཆུ་དཔྱད་དང་། ཆུའི་ཐོན་ཁུངས། སྐྱེ་ཁམས་མ་ལག་ཧྲིལ་པོའི་བདེ་ཐང་བཅས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་འབྱུང་སྲིད།
3.ནགས་ཚལ་གང་བྱུང་དུ་གཅོད་པ། -ཤིང་གཅོད་པ་དང་། ཞིང་ལས། ཕྱུགས་འཚོ་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་བཅས་ཀྱི་དབང་གིས་བོད་ཀྱི་ནགས་ཚལ་ཁེབས་ཚད་ལ་གྱོང་གུན་ཚབས་ཆེན་ཕོག་ནས་ས་ཆུ་ཤོར་བ་དང་སྐྱེ་དངོས་སྣ་མང་རང་བཞིན་ཤོར་བ།
4.ཆུ་དཀོན་པ། -བོད་ལྗོངས་ནི་མའེ་ཀུང་དང་། འབྲི་ཆུ། པུ་ལ་ཧ་མ་ཕུའུ་ཐེ་ལ་སོགས་གཙང་པོ་གཙོ་བོ་ཁ་ཤས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་ཞིང་། དེས་ཨེ་ཤ་ཡའི་མི་དམངས་ཁྲི་སྟོང་མང་པོར་ཆུ་མཁོ་འདོན་བྱས་ཡོད། འོན་ཀྱང་གནམ་གཤིས་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་བ་དང་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་བེད་སྤྱོད་ཐལ་དྲགས་པའི་དབང་གིས་བོད་ལ་ཆུ་དཀོན་པའི་གནད་དོན་ལྷགས་ཡོད།
5.གད་སྙིགས་དོ་དམ། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་དཔལ་འབྱོར་མགྱོགས་མྱུར་ངང་འཕར་བ་བཅས་ཀྱི་དབང་གིས་གད་སྙིགས་ཐོན་ཚད་མང་དུ་ཕྱིན་མོད། འོན་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ས་ཆ་མང་པོར་གད་སྙིགས་དོ་དམ་ལམ་ལུགས་འོས་འཚམ་ཞིག་མེད།
སྤྱིའི་ཆ་ནས་བལྟས་ཚེ། བོད་ཀྱི་མདུན་དུ་ལྷགས་པའི་ཁོར་ཡུག་གི་གནད་དོན་ནི་རྙོག་འཛིང་ཆེ་ཞིང་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས། ཕྱོགས་སོ་སོས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་མཐུན་སྦྱོར་ངང་ཁ་གཏད་འཇལ་དགོས་པ་དང་།
རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ།
རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་ནི་1966ལོ་ནས་1976ལོའི་བར་ཀྲུང་གོར་བྱུང་བའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི་མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་འགོ་ཁྲིད་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་ཀྲུང་གོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཁུལ་གྱི་མ་རྩ་རིང་ལུགས་དང་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་མེད་པར་བཟོ་རྒྱུ་དང་། མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་དབང་ཆ་དང་དབང་གྲགས་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་དམར་སྲུང་རུ་ཁག་ཅེས་འབོད་པའི་གཞོན་ནུ་ཁྲི་ཚོ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་སྐུལ་སློང་བྱས་ཤིང་། ཁོ་ཚོས་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་”རྒན་པ་བཞི་”མེད་པར་བཟོ་རྒྱུའི་མཛུབ་སྟོན་བྱས་པ་སྟེ། བསམ་བློ་རྙིང་པ་དང་། རིག་གནས་
དུས་སྐབས་དེའི་རིང་ལ་གསར་བརྗེའི་དགྲ་བོར་ངོས་འཛིན་བྱེད་མཁན་སློབ་གྲྭ་བ་དང་། ཤེས་ཡོན་ཅན། དེ་མིན་མི་གཞན་དག་བཅས་ལ་དམར་སྲུང་རུ་ཁག་གིས་ཚུར་རྒོལ་བྱ་རྒྱུ་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཟུང་ནས་དྲག་ཤུགས་དང་། གནོད་འཚེ། རིག་གནས་ཀྱི་རིག་དངོས་དང་རྗེས་ཤུལ སློབ་གསོ་དང་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་མ་ལག་ལ་གཏོར་བཤིག་བཏང་བས་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང་། སྒྱུ་རྩལ་པ། རྩོམ་པ་པོ་བཅས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་བློར་འཛིན་དུ་མི་འཇུག་ཀ་མེད་བྱུང་བའམ་ཡང་ན་བཙོན་འཇུག་དང་མནར་གཅོད་བཏང་བ་རེད།
རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་དེ་1976ལོར་མའོ་ཙེ་ཏུང་སྐུ་གཤེགས་རྗེས་དངོས་སུ་མཇུག་བསྒྲིལ་བ་དང་། ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་མུན་ནག་གི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཡིན་པར་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེས་ཀྲུང་གོའི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་གལ་ཆེན་ཐེབས་པ་དང་། དེའི་ཤུལ་བཞག་རྒྱུ་དངོས་རྣམས་དེང་རབས་ཀྱི་ཀྲུང་གོར་མུ་མཐུད་ནས་མྱོང་ཚོར་བྱུང་ཡོད། ཀྲུང་གོའི་མི་ལ་ལས་རྩོད་གླེང་དང་གཏོར་བཤིག་གི་རང་བཞིན་ལྡན་རུང་། རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་དེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཏུ་བརྩིས་པ་དང་། མི་ལ་ལས་དེ་ནི་སྲིད་དབང་སྒེར་གཅོད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་གནོད་འཚེ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་བརྩིས་ཡོད།
བདེ་ཐང་གི་འཚོ་བ་བསྐྱེལ་སྟངས་ནི་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནམ།
བདེ་ཐང་གི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་ནི་ལུས་སེམས་བདེ་ཐང་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་ཤིག་ཡིན། ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ཆུ་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་བར་ཕན་པའི་རང་རྟོགས་ཀྱི་གདམ་ག་དང་གོམས་གཤིས་ལོབས་སུ་འཇུག་དགོས། གཤམ་གསལ་ནི་བདེ་ཐང་གི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་ཁ་ཤས་ཡིན།
1.དོ་མཉམ་གྱི་བཟའ་བཏུང་ཞིག་སྟེ། དོ་མཉམ་དང་འཚོ་བཅུད་ལྡན་པའི་བཟའ་བཏུང་ཞིག་ཟོས་ན་ལུས་ཕུང་བདེ་ཐང་ཡོང་བར་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་རེད། དེའི་ནང་དུ་སིལ་ཏོག་དང་། སྔོ་ཚལ། འབྲུ་རིགས་ཧྲིལ་པོ། སྤྲི་དཀར་སྐམ་པོ། བདེ་ཐང་གི་ཚིལ་སོགས་སྣ་ཚོགས་ཚུད་དགོས།
2.རྒྱུན་ལྡན་གྱི་སྦྱོང་བརྡར། ལུས་པོའི་འགུལ་སྐྱོད་ནི་ལུས་ཕུང་བདེ་ཐང་ཡོང་བ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པར་གལ་འགངས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ དེའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་སྦྱོང་བརྡར་བྱས་ནས་སྙིང་གི་འཕར་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་དང་ཤ་གནད་ཇེ་བརྟན་དུ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན།
3.གཉིད་འདང་ངེས་ཤིག་ཁུག་པ། གཉིད་འདང་ངེས་ཤིག་ཉལ་རྒྱུ་ནི་ལུས་སེམས་བདེ་ཐང་ཡོང་བར་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན། དགོང་མོ་རེ་རེར་ཉུང་མཐར་ཡང་ཆུ་ཚོད་7-8ལ་གཉིད་རྒྱུ་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཟུང་།
4.གནོན་ཤུགས་དོ་དམ། གནོན་ཤུགས་དང་སེམས་ཁྲལ་གྱིས་སེམས་ཁམས་དང་ལུས་ཁམས་བདེ་ཐང་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ངན་པ་ཐེབས་སྲིད། ཕན་ནུས་ལྡན་པའི་གནོན་ཤུགས་དོ་དམ་བྱེད་ཐབས་ལ་སེམས་རྣལ་དུ་བབས་པ་དང་། བསམ་གཞིགས་བྱེད་པའམ་ཡང་ན་ལྷོད་གཡེང་དུ་གཏོང་བའི་སྦྱོང་བརྡར་ལ་བརྩོན་དགོས།
5.དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་འབྲེལ་བ། གྲོགས་པོ་དང་། ཁྱིམ་མི། གཉེན་ཉེ་བཅས་དང་བདེ་ཐང་གི་འབྲེལ་བ་ནི་སེམས་ཁམས་དང་སེམས་ཁམས་བདེ་ཐང་ཡོང་བར་གལ་འགངས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན། མི་གཞན་དང་འབྲེལ་འདྲིས་བྱས་ནས་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་འབྲེལ་བ་སྐྱེད་སྲིང་བྱས་ཏེ་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་བདེ་ཐང་གི
6.གནོད་འཚེའི་བྱ་སྤྱོད་མི་ཡོང་བ་བྱ་རྒྱུ་སྟེ། བདེ་ཐང་གི་འཚོ་བ་ནི་ཐ་མག་འཐེན་པ་དང་། ཆང་འཐུང་དྲགས་པ། དུག་འཐེན་པ་སོགས་ཀྱི་གནོད་འཚེའི་བྱ་སྤྱོད་མི་འབྱུང་བར་བྱ་དགོས།
སྤྱིའི་ཆ་ནས་བལྟས་ཚེ། བདེ་ཐང་གི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་ནི་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་གདམ་ག་རྒྱག་པ་དང་ལུས་སེམས་བདེ་ཐང་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་གོམས་གཤིས་ལོབས་སུ་འཇུག་དགོས། བྱེད་ཐབས་འདི་དག་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་བྱ་བའི་ཁྲོད་དུ་བཅུག་ན་ཁྱོད་ཀྱི་འཚོ་བའི་སྤུས་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་ཐུབ།
མ་འོངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་གསར་དུ་ཐོན་སྲིད་པའི་ལས་རིགས་གང་དག་ཡོད་དམ།
མ་འོངས་པའི་འཛམ་གླིང་གིས་ལས་རིགས་གསར་པ་ཁ་ཤས་ཐོན་པ་མཐོང་ཐུབ་ཤས་ཆེ། གཤམ་གསལ་གྱི་དཔེར་བརྗོད་ཁ་ཤས་གཤམ་གསལ།
1.བསྐྱར་སྤྱོད་རུང་བའི་ནུས་ཁུངས། ཉི་ནུས་དང་། རླུང་ནུས། ཆུ་ཤུགས་སོགས་བསྐྱར་སྤྱོད་རུང་བའི་ནུས་ཁུངས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་འཕོ་འགྱུར་བྱུང་བ་དེས་སླར་ཆགས་ཐུབ་པའི་ནུས་ཁུངས་ཐོན་ལས་འཕར་སྣོན་ཡོང་བར་སྐུལ་ཁྲིད་བྱ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད།
2.མིས་བཟོས་རིག་སྟོབས་དང་འཕྲུལ་འཁོར་གྱིས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ། རང་འགུལ་ཅན་དང་གྲངས་ཀ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བས་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་གྱུར་པ་དང་བསྟུན་ནས་ང་ཚོས་མིས་བཟོས་རིག་སྟོབས་དང་འཕྲུལ་འཁོར་སློབ་སྦྱོང་ལས་རིགས་ལ་འཕར་སྣོན་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་མཐོང་ཐུབ།
3.སྐྱེ་དངོས་ལག་རྩལ། སྐྱེ་དངོས་ལག་རྩལ་གྱི་འཕེལ་རིམ་སྔོན་དཔག་བྱས་ན་ནད་རིགས་དང་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་གནས་ཚུལ་གཞན་དག་དང་དེ་བཞིན་ཞིང་ལས་དང་འབྲུ་རིགས་ཐོན་སྐྱེད་ཐད་ཀྱི་གསར་གཏོད་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་བྱ་དགོས།
4.རྟོག་བཟོ་དང་ལེགས་བཅོས་ཀྱི་དོན་དངོས་ནི། རོལ་རྩེད་དང་། སློབ་གསོ། སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་བཅས་ཀྱི་ཐད་ལ་རྟོག་བཟོ་དང་ལེགས་བཅོས་བྱས་པའི་དངོས་ཡོད་ལག་རྩལ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ན། ལས་རིགས་འདི་དག་ལ་གོ་སྐབས་གསར་པ་གཏོད་སྲིད།
5.Blockchainདང་ཨེབ་ཅིའི་དངུལ་ལོར། དངུལ་ལོར་སོགས་བཀག་སྡོམ་བྱེད་པའི་ལག་རྩལ་དང་གསང་བའི་དངུལ་ལོར་གྱིས་དངུལ་རྩའི་ལས་རིགས་གསར་བརྗེ་ཅན་དུ་བསྒྱུར་ནས་ཚོང་ལས་ཀྱི་མ་དཔེ་གསར་པ་གཏོད་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད།
6.འཇིག་རྟེན་འཕུར་སྐྱོད་འཚོལ་ཞིབ། འཇིག་རྟེན་འཕུར་སྐྱོད་Xདང་སྔོན་པོའི་འབྱུང་ཁུངས་སོགས་སྒེར་གཉེར་ཀུང་སིས་མུ་མཐུད་དུ་གཉེར་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱ་ཆེ་རུ་བཏང་བ་དང་བསྟུན་ནས་མ་འོངས་པའི་ལོ་འགའི་ནང་འཇིག་རྟེན་འཕུར་སྐྱོད་འཚོལ་ཞིབ་ལས་རིགས་མངོན་གསལ་གྱིས་འཕར།
སྤྱིའི་ཆ་ནས་བལྟས་ཚེ། མ་འོངས་པའི་འཛམ་གླིང་གིས་ལག་རྩལ་ཡར་ཐོན་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་བའི་སྐུལ་ཁྲིད་འོག་ཐོན་ལས་གསར་པ་ཁ་ཤས་ཐོན་པ་མཐོང་ཐུབ།
ཨོ་སུ་ཁྲུ་རེ་ཡ་རྒྱལ་ཁབ་ངོ་སྤྲོད་བྱོས།
ཨོ་སི་ཁྲུ་རི་ཡ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཅེས་དངོས་སུ་འབོད་པའི་ཨོ་སི་ཁྲུ་རི་ཡ་ནི་ཡོ་རོབ་གླིང་དབུས་མར་གནས་པའི་སྐམ་སའི་དབུས་ཁུལ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི་འཇར་མན་གྱི་ནུབ་བྱང་ན་གནས། རྒྱལ་ཡོངས་སུ་མི་གྲངས་ཁྲི་890ཡས་མས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་83871ཡོད། གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་ནི་འཇར་མན་གྱི་སྐད་ཡིན་པ་དང་། དངུལ་ལོར་ནི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་སྐད་ཡིན།
ཨོ་སི་ཁྲུ་རི་ཡ་ནི་རིག་གནས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྣ་མང་ཅན་གྱི་ དེའི་བརྗིད་ཆགས་ཡིད་དུ་འོང་བའི་རི་མཐོའི་ཡུལ་ལྗོངས་དང་། མཛེས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་གྲོང་བརྡལ། གྲོང་གསེབ་བཅས་དང་དེ་བཞིན་ཝི་ཨེན་ན་དང་། ས་ཨར་ཚི་པའོ་དང་དབྱིན་སི་པུའུ་ལུའུ་ཁེ་སོགས་མཛེས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་མིང་དུ་གྲགས། ཨོ་སི་ཁྲུ་རི་ཡ་ཡང་གནའ་བོའི་རོལ་མོ་དང་། སྒྱུ་རྩལ། རྩོམ་རིགའཛུགས་སྐྲུན་བཅས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དུ་གྲགས་ཤིང་། དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དང་། མཛེས་རྩལ་ཁང་། ཟློས་གར་ཁང་བཅས་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཞིག་གིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་མངོན་ཡོད།
གཞན་ཡང་ཨོ་སི་ཁྲུ་རི་ཡ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་དགའ་བསུ་ཐོབ་པའི་དམིགས་ཡུལ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། གངས་ཤུད་དང་། རྐང་ཐང་། ལྕགས་རྟ། རི་འཛེག་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བཞིན་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་བྲོ་བ་ཞིམ་པོའི་ཁ་ཟས་དང་། ཟས་ཞིམ་པོ། འཛམ་གླིང་ཐོག་སྐད་གྲགས་ཆོད་པའི་རྒུན་འབྲུམ་ཆང་བཅས་ཀྱིས་ཀྱང་མིང་དུ་གྲགས་པ་རེད།
ཇི་ལྟར་བྱེད་ན་ལས་ཀ་བཟང་པོ་རྙེད་ཐུབ་བམ།
ལས་ཀ་ཡག་པོ་ཞིག་འཚོལ་རྒྱུ་ནི་འགྲན་སློང་རང་བཞིན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་གཤམ་གསལ་གྱི་མན་ངག་ཁ་ཤས་ལ་ཉོན་དང་།
1.རང་ཉིད་ཀྱི་ནུས་རྩལ་དང་སྤྲོ་སྣང་གསལ་འབྱེད་བྱེད་དགོས་པ་སྟེ། ལས་ཀ་འཚོལ་འགོ་མ་ཚུགས་གོང་ལ་དུས་ཚོད་ངེས་ཅན་ཞིག་སྤྱད་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་བཟང་ཆ་དང་། ཞན་ཆ། ལས་རིགས་ཀྱི་དམིགས་འབེན་བཅས་ལ་བསམ་ཞིབ་བྱེད་དགོས།
2.ཁྱོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་དང་ངོ་སྤྲོད་ཡི་གེ་ཞིག་འབྲི་དགོས་པ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་དང་ངོ་སྤྲོད་ཡི་གེ་གསར་སྒྱུར་དང་། མཛེས་བཟོ། ཁྱོད་ཀྱིས་རེ་ཞུ་བྱེད་བཞིན་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ལས་ཀ་དང་འཚམ་པར་ཁག་ཐེག་བྱེད་དགོས།
3.དྲ་རྒྱ། མི་སྒེར་དང་ཆེད་ལས་ཀྱི་འབྲེལ་གཏུག་བྱེད་སྟངས་ལ་འབྲེལ་གཏུག་བྱས་ཏེ་ཁོ་ཚོར་ཁྱོད་ཀྱིས་ལས་ཀ་འཚོལ་བཞིན་པ་ཤེས་སུ་འཇུག་དགོས། དྲ་སྦྲེལ་བྱེད་སྒོ་དང་གདན་ཞུའི་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་པ་དང་ཆེད་ལས་རྩ་འཛུགས་ནང་ཞུགས་ཏེ་ཁྱེད་ཚོའི་དྲ་རྒྱ་རྒྱ་སྐྱེད་གཏོང་དགོས།
4.དྲ་ཐོག་གི་ལས་ཀ་འཚོལ་བའི་སྟེགས་བུ་བེད་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུ་སྟེ། དྲ་ཐོག་གི་ལས་ཀ་འཚོལ་བའི་སྟེགས་བུ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པ་དཔེར་ན། སྦྲེལ་མཐུད་དྲ་རྒྱ་དང་། ཤེལ་སྒོ། དངོས་གནས་གདོན་འདྲེ་སོགས་ལྟ་བུ་རེད།
5.མི་མངོན་པའི་གླ་བདག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུ་སྟེ། མི་མངོན་པའི་གླ་བདག་ལ་བརྟག་དཔྱད་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་བྱ་དགོས་ཤིང་། དེའི་ནང་དུ་ཁོང་ཚོའི་ལས་འགན་གྱི་རེའུ་མིག་དང་ཀུང་སིའི་རིག་གནས་ཚུད་ཡོད།
6.གང་ལ་གང་འཚམ་གྱི་སྒོ་ནས་རང་ཉིད་ཀྱིས་འཚོལ་བཞིན་པའི་ལས་ཀའི་གོ་སྐབས་དེ་རྦད་དེ་མིན་པར་སྔར་བཞིན་རང་ཉིད་ཀྱི་ནུས་རྩལ་དང་སྤྲོ་སྣང་དང་མཐུན་པར་བྱ་དགོས།
7.བཅར་འདྲི་དང་ལེན་བྱེད་པར་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་དགོས་པ་སྟེ། ཀུང་སིར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པ་དང་། རྒྱུན་མཐོང་གི་ཁ་རྒྱུགས་གནད་དོན་ལ་ལན་འདེབས་པའི་ལག་ལེན་བྱེད་པ། རང་ཉིད་ཀྱི་ནུས་རྩལ་དང་གྲུབ་འབྲས་འབུར་དུ་ཐོན་པར་དུས་རྒྱུན་ནས་གྲ་སྒྲིག་ཡོད་དགོས།
ལས་ཀ་ཡག་པོ་ཞིག་འཚོལ་བར་དུས་ཚོད་དགོས་པ་ཡིད་ལ་ཟུངས། དེ་བས་ངང་རྒྱུད་རིང་པོ་དང་རྒྱུན་འཁྱོངས་ལྷོད་མེད་ཀྱིས་ལས་ཀ་འཚོལ་དགོས།
འཇར་པན་ལ་ཡུལ་སྐོར་དུ་འགྲོ་ན་མཉམ་འཇོག་དགོས་ས་གང་དག་ཡོད།
AIཡི་སྐད་ཆའི་དཔེ་དབྱིབས་ཤིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ང་ལ་ཡུལ་སྐོར་གྱི་ཉམས་མྱོང་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་འདིར་ཡུལ་སྐོར་ཆེད་མཁས་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་འཇར་པན་ལ་ཡུལ་སྐོར་བྱེད་སྐབས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པའི་སྤྱིར་བཏང་གི་མན་ངག་འགའ་ཡོད་དེ།
1.སྐད་ཆ། དབྱིན་སྐད་ནི་འཇར་པན་དུ་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་བཤད་པ་ཞིག་མིན་པས། འཇར་པན་གྱི་གཞི་རྩའི་ཚིག་ཐུང་ཁ་ཤས་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་ལོ་ཙཱའི་ཉེར་སྤྱོད་གོ་རིམ་དང་ཡང་ན་སྐད་ཆ་ཐུང་ངུ་ཞིག་འཁྱེར་རྒྱུའི་གྲོས་འགོ་འདོན་རྒྱུ་ཡིན།
3.ཟས་རིགས། འཇར་པན་ནི་སྔོ་ཚལ་གྱིས་མིང་དུ་གྲགས་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་ཁྱེད་ཚོའི་གོམས་གཤིས་དང་གཏན་ནས་མི་འདྲ། བྱ་དངོས་གསར་པ་ཚོད་ལྟ་བྱ་རྒྱུའི་གྲོས་འགོ་འདོན་རྒྱུ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལ་ཟས་རིགས་མི་འཕྲོད་པའམ་ཡང་ན་བཟའ་བཏུང་གི་ཚོད་འཛིན་ཡོད་ཚེ་གཟབ་ནན་བྱེད་དགོས།
4.འགྲིམ་འགྲུལ། འཇར་པན་ལ་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་མ་ལག་ཡག་པོ་ཡོད་པ་དེའི་ནང་མེ་འཁོར་དང་། སྤྱི་སྤྱོད་རླངས་འཁོར། ས་འོག་ལྕགས་ལམ་བཅས་ཚུད་ཡོད། འོན་ཀྱང་ངེས་པར་དུ་སྔ་སྣུར་དུ་ལམ་ཕྱོགས་འཆར་འགོད་བྱས་ནས་འཚང་ཁ་ཆེ་བའི་དུས་ཚོད་དང་འཚང་ཁ་ཆེ་བའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་བྱ་དགོས།
5.བདེ་འཇགས། འཇར་པན་ནི་སྤྱིར་བཏང་དུ་བདེ་འཇགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་མཐའ་འཁོར་གྱི་ཁོར་ཡུག་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དག་གང་དང་གང་གི་གཞི་རྩའི་སྔོན་འགོག་བྱེད་ཐབས་སྤྱོད་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་འགངས་ཆེ་བ་ཞིག མི་ཚོགས་འདུ་འཛོམས་ཆེ་བའི་ས་ཁུལ་དུ་རྐུ་ཁྱེར་ཆུང་ཆུང་འབྱུང་སྲིད་པ་དང་། ས་ཡོམ་ལྟ་བུའི་རང་བྱུང་གནོད་འཚེ་འབྱུང་སྲིད།
6.ལག་དངུལ། འཇར་པན་གྱིས་སྔར་བཞིན་ལག་དངུལ་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་ནས་ཡིད་རྟོན་བྱང་བུ་སིལ་ཚོང་པ་ཚང་མས་དང་ལེན་མི་བྱེད། ངེས་པར་དུ་ལག་དངུལ་འདང་ངེས་ཤིག་འཁྱེར་དགོས་ལ། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་བྱང་བུ་དང་ལེན་བྱེད་པའི་རང་འགུལ་དངུལ་ལེན་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱང་སྤྱོད་དགོས།
7.དུས་ཚིགས་རང་བཞིན་ནི། འཇར་པན་ལ་དུས་ཚིགས་བཞིའི་གནམ་གཤིས་ཡོད་པས། གནམ་གཤིས་ནི་ལྟ་སྐོར་བྱེད་སྐབས་གནམ་གཤིས་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད། ངེས་པར་དུ་བབ་མཚུངས་ཀྱི་ཐུམ་སྒྲིལ་རྒྱག་དགོས་པ་དང་། ཁྱེད་ཚོའི་དམིགས་བསལ་གྱི་ཡུལ་སྐོར་དུས་ཚིགས་སུ་དུས་ཆེན་དང་བྱེད་སྒོ་གང་དག་བྱུང་བར་ཞིབ་འཇུག་བྱ་དགོས།
མ་རྩ་རིང་ལུགས།
མ་རྩའི་རིང་ལུགས་ནི་ཐོན་སྐྱེད་རྒྱུ་ཆས་(དཔེར་ན་བཟོ་གྲྭ་དང་། འཕྲུལ་ཆས། མ་བཅོས་རྒྱུ་ཆ་སོགས་)སྒེར་ལ་དབང་བའི་ལམ་ལུགས་དང་། འགྲན་རྩོད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཚོང་རའི་ནང་ཁེ་བཟང་རག་ཆེད་ཚོང་ཟོག་དང་ཞབས་ཞུ་གསར་སྐྲུན་བྱས་པ་རེད། ལམ་ལུགས་འདིའི་ནང་དུ་ཁེ་ལས་ཀྱིས་མི་རྣམས་ཀྱིས་གཏོང་སྤྲོད་བྱེད་འདོད་ཡོད་པའི་ཚོང་ཟོག་གམ་ཞབས་ཞུ་མཁོ་འདོན་བྱེད་པར་བརྟེན་ནས་ཁེ་སྤོགས་ཆེ་ཤོས་ལེན་པ་དང་། འཛད་སྤྱོད་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་དགའ་ཕྱོགས་དང་སྔོན་རྩིས་གཞིར་བཟུང་ནས་ཉོ་འདོད་པའི་ཚོང་རྫས་ཉོ་ཐུབ་པ་རེད།
མ་རྩའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་འགག་རྩའི་ཁྱད་ཆོས་ལ་གཤམ་གསལ་གྱི་ནང་དོན་ཡོད་དེ།
1.སྒེར་གྱི་རྒྱུ་ནོར། རྒྱུ་ནོར་བདག་དབང་ནི་མ་རྩའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་རྩ་དོན་གྱི་གྲས་ཤིག་ཡིན། མི་སྒེར་དང་ཁེ་ལས་ལ་ས་ཆ་དང་། བཟོ་བཀོད། སྒྲིག་ཆས་སོགས་རྒྱུ་ནོར་བདག་དབང་དང་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པའི་ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་དབང་ཡོད།
2.ཚོང་རའི་འགྲན་རྩོད། མ་རྩའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ནི་ཁེ་ལས་བར་འགྲན་རྩོད་བྱས་ནས་ཚོང་ཟོག་དང་ཞབས་ཞུ་སྔར་ལས་ལེགས་ཤིང་གོང་ཁེ་བའི་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ཐེངས་འདིའི་འགྲན་རྩོད་ཀྱིས་ཁེ་ལས་ཀྱིས་གསར་གཏོད་དང་། ལས་ཆོད་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། དངུལ་ལོར་ལ་དེ་བས་ལེགས་པའི་རིན་ཐང་འདོན་སྤྲོད་བཅས་བྱེད་པར་སྐུལ་མ་གཏོང་བཞིན་ཡོད།
3.ཁེ་སྤོགས་ཀྱི་ཀུན་སློང་སྟེ། ཁེ་སྤོགས་ཀྱི་ཀུན་སློང་ནི་མ་རྩའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ཡིན། ཁེ་ལས་ཀྱིས་ཁེ་སྤོགས་རག་ཐབས་བྱེད་པ་དང་དུས་མཚུངས་སུ་འཛད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་གྱིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉོས་པའི་ཚོང་ཟོག་དང་ཞབས་ཞུ་ལས་ཐོབ་པའི་རིན་ཐང་ཆེ་ཤོས་སུ་འགྱུར་གང་ཐུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
4.རང་མོས་ཚོང་རའི་ལམ་ལུགས། མ་རྩའི་རིང་ལུགས་ནི་རང་མོས་ཚོང་རའི་ལམ་ལུགས་ལ་བརྟེན་དགོས་ཤིང་། དེ་གར་ཟོག་གོང་ནི་མཁོ་སྤྲོད་ཀྱིས་གཏན་འཁེལ་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། སྲིད་གཞུང་གིས་ཐེ་གཏོགས་མི་བྱེད།
མ་རྩའི་རིང་ལུགས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་མཁན་གྱིས་དེས་འདྲ་མཉམ་མིན་པའི་སྣང་ཚུལ་བཟོས་པ་རེད་ཅེས་བཤད་པ་དེ་ནི་མ་རྩ་ཅུང་མང་བའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུ་ནོར་དང་དབང་ཆ་གསོག་འཇོག་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་། མི་གཞན་གྱིས་འཚོ་བ་རྒྱུན་འཁྱོངས མི་ལ་ལས་ད་དུང་འཛེམ་བག་མེད་པའི་མ་རྩའི་རིང་ལུགས་ཀྱིས་སྐྱེ་ཁམས་ལ་གཏོར་བརླག་གཏོང་བ་སོགས་ཀྱི་སྒྱིད་ལུག་གི་ཕྱི་རོལ་རང་བཞིན་འབྱུང་སྲིད་པར་འདོད མ་རྩའི་རིང་ལུགས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་གྱིས་དེ་ནི་དཔལ་འབྱོར་འཕར་སྣོན་དང་། གསར་གཏོད། མི་སྒེར་གྱི་རང་དབང་བཅས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ལམ་ལུགས་ཡག་ཤོས་ཤིག་ལ་ངོས་བཟུང་ཆོག